Log in

ΔΗΜΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΜΑΖΙ, Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Μπάστας Κων/νος Μπάστας Κων/νος

Η κρίση του Κοινωνικού Κράτους πρέπει να μας οδηγήσει στην συνεργασία Α΄ και Β΄ βαθμού αυτοδιοίκησης στον τομέα της Κοινωνικής Πολιτικής, με στόχο την δημιουργία ενός ολοκληρωμένου « Συστήματος Κοινωνικής προστασίας»

Βασικά χαρακτηριστικά της κρίσης

Ο περιορισμός των κοινωνικών δαπανών, λόγω της δημοσιονομικής κρίσης της χώρας, ανέδειξε και επέτεινε τα χρόνια προβλήματα και τα σοβαρά κενά στη συγκρότηση και λειτουργία του κοινωνικού κράτους, που παρά τις μεγάλες προσπάθειες, δεν έφτασε ποτέ στο επίπεδο ποιότητας και αποτελεσματικότητας άλλων ευρωπαϊκών χωρών με μακρά παράδοση, ακόμα και σε εποχές που οι πόροι ήταν επαρκείς. Παράλληλα, οι όροι λειτουργίας της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας και παραγωγής έχουν άμεσο αντίκτυπο σε τοπικό επίπεδο.

Η ανεργία, ο κοινωνικός αποκλεισμός, οι συνθήκες φτώχειας και ανέχειας για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού (γηγενείς και μετανάστες), είναι ορατές σε κάθε γειτονιά αποτελώντας ένα έντονο κοινωνικό πρόβλημα στην τοπική μικροκλίμακα.

Ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης

Η παρέμβαση της Αυτοδιοίκησης στη κοινωνική πολιτική πρέπει να αφορά όλους τους μηχανισμούς στήριξης της οικογένειας, του παιδιού, των νέων, των αναπήρων, των ηλικιωμένων, των ατόμων που βρίσκονται σε κατάσταση ακραίας φτώχειας, καθώς και όλων των ευπαθών κοινωνικών ομάδων.

Οι δύο βαθμοί αυτοδιοίκησης καλούνται να λειτουργούν εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων και των διακριτών τους ρόλων, έχοντας σχέσεις συνεργασίας και συμπληρωματικότητας και όχι ιεραρχίας και ελέγχου, με σκοπό τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου «Συστήματος Κοινωνικής Προστασίας» σε τοπικό επίπεδο, με τις εξής λειτουργίες:
• Ανίχνευση πραγματικών αναγκών ευπαθών κοινωνικών ομάδων
• Καταγραφή παρεχόμενων κρατικών υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας και προσδιορισμός «ελλειμματικών παροχών»
• Στρατηγικό σχεδιασμό των πολιτικών κοινωνικής προστασίας
• Εργαλεία συστηματικής παρακολούθησης και αξιολόγησης των αποτελεσμάτων
• Χρηματοοικονομικό σχεδιασμό, ο οποίος θα διασφαλίζει τις απαιτούμενες τακτικές χρηματορροές.

Σημαντικό χρηματοοικονομικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί και το νέο ΕΣΠΑ 2014-2020, αφού οι Περιφέρειες θα έχουν για πρώτη φορά τη δυνατότητα να ασκήσουν κοινωνική πολιτική έχοντας διασφαλίσει συνολικά περίπου 1 δις Ευρώ (Περιφέρεια Αττικής τριακόσια εκατομμύρια ευρώ) για την μάχη της φτώχιας και την καταπολέμησης του Κοινωνικού Αποκλεισμού.

Για το νέο πλαίσιο ενίσχυσης και λειτουργίας μιας αποτελεσματικής και ποιοτικής παροχής Υπηρεσιών Κοινωνικής Πολιτικής (Περιφέρειας – Δήμου), προτείνουμε μια νέα μεθοδολογική προσέγγιση για την άσκηση των πολιτικών κοινωνικής προστασίας, με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
1. Ανασύνταξη αρμοδιοτήτων της περιφέρειας με αντικατάσταση των κατακερματισμένων λειτουργιών και τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης θεματικής ενότητας «Κοινωνική Πολιτική Υγείας και Αλληλεγγύης».
2. Νομοθετική ρύθμιση για την δημιουργία «Κοινωνικού Ταμείου Αλληλεγγύης και Βοήθειας». Η δράση δύναται να υλοποιηθεί μέσα από τον Αναπτυξιακό Φορέα της Περιφέρειας.
3. Νομοθετική ρύθμιση για την δυνατότητα από την Περιφέρεια δημιουργίας κοινωνικών δομών για την παροχή υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας παιδιών, ηλικιωμένων και άλλων ευπαθών ομάδων (άστεγοι, χρήστες ναρκωτικών κ.ο.κ.) που θα καλύπτουν Διαδημοτικές ανάγκες και άλλα χωροταξικά ελλείμματα.
4. Νομοθετική ρύθμιση για τον Οριζόντιο Προγραμματισμό και τη Συμπληρωματική Κατανομή Αρμοδιοτήτων με συμπληρωματικότητα δράσεων, είτε μέσω ανάληψης συγκεκριμένων λειτουργιών βάσει συγκριτικού πλεονεκτήματος (διαδημοτικές υπηρεσίες κοινωνικής προστασίας), είτε με ανάληψη κοινών υποστηρικτικών λειτουργιών (όπως η διαχειριστική υποστήριξη) που συνεπάγονται επίσης οικονομίες κλίμακας και πάλι από φορέα ευρύτερης εμβέλειας σε επίπεδο Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης (πχ βοήθεια στο σπίτι)
5. Ανασυγκρότηση των οργανωτικών μονάδων των Περιφερειών, όπως π.χ. η αλλαγή της «Γενικής διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας» σε «Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας».

Ο Μπάστας Κων/νος είναι απόφοιτος του Τμήματος Δημοσίας Διοίκησης - Αστικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου και μέλος του Δ.Σ. του Δικτύου.